Zoute drop, zoenen en democratie: verliefde Turken leren Nederlands
Door: Marten Blankesteijn / Maaike Boersma DE PERS
In een drukke wijk in het centrum van Istanboel studeren tientallen verliefde Turken zich een slag in de rondte om naar Nederland te mogen
emigreren. Spoedcursus taal en cultuur ‘Lesgeven is alleen leuk voor leerlingen die echt willen. En dat is hier absoluut het geval’

Vier Turkse mannen, jong en oud, kijken in een klein lokaaltje
naar de Nederlandse multicultifilm Shouf Shouf Habibi. Met Nederlandse ondertiteling, om het wat makkelijker te maken.
Een zak zoute drop (Euroshopper, de merkdrop vinden ze niet te eten) gaat rond. ‘Lekker’, lacht de 24-jarige Ercan.
Welkom bij WilSan, de enige officiële Nederlandse taalschool in Turkije. Ongeveer honderd Turken worden hier jaarlijks klaargestoomd
voor het Nederlanderschap. De 22-jarige Cemal bijvoorbeeld, die in Middelburg wil gaan wonen met zijn aanstaande en kleermaker wil worden.
Of Berrin, de directrice van een succesvolle boetiek in Istanboel, die vastbesloten is ook in haar toekomstige woonplaats Medemblik een leuke
winkel uit de grond te stampen. Of Süfüke, die nog geen idee heeft wat ze in Nederland gaat doen, als ze maar bij haar verloofde kan zijn.
‘Over elke leerling zou je een boek kunnen schrijven’, zegt Cor Wildenberg, mede-oprichter en leraar van WilSan, terwijl hij van het
filmkamertje naar een groter lokaal loopt. Daar zijn tien toekomstige Nederlanders bezig met het vervoegen van een paar werkwoorden.
‘Ik doe boodschappen, jij doet boodschappen, wij doen boodschappen’, doceert lerares Gülsen Araci geduldig.
De een is jong, de ander oud. De een is man, de ander vrouw. Maar allemaal zijn ze smoorverliefd op een man of vrouw in Nederland.
En dus willen ze maar één ding: slagen voor het Nederlandse inburgeringsexamen. Daarvoor moeten ze een beetje Nederlands kunnen
spreken – voorstellen, praten over familie, boodschappen doen, naar de dokter gaan – en wat van de Nederlandse cultuur weten.
Dat wij bij een begroeting drie keer zoenen, bijvoorbeeld.
‘Ik heb lesgeven altijd leuk gevonden’, zegt de 34-jarige Wildenberg. ‘Maar dan alleen voor leerlingen die écht willen.
En dat is hier absoluut het geval. ’Lachend: ‘Alleen als ze de avond van tevoren ruzie hebben gemaakt met hun aanstaande
is de motivatie even weg. Dan komen ze gewoon een tijdje niet opdagen.’
Van pre-echtelijke ruzies hebben de leerlingen in de klas van Araci zo te zien geen last. Iedereen is aanwezig. Het onverwachte bezoek
uit Nederland wordt aangegrepen voor een kleine praktijkoefening. De journalisten worden voor de klas gezet en moeten vragen stellen
aan de studenten, die op hun beurt in het Nederlands moeten antwoorden. Dat gaat aardig. Hoewel de klas pas een paar weken bezig is,
weten de leerlingen hoe ze zich voor moeten stellen, hoe ze moeten uitleggen waar hun aanstaande woont en vertellen ze wat voor werk ze doen.
Ze zijn vrolijk en leergierig.
Pas als we willen weten wat de klas nou vreemd vindt aan de Nederlandse cultuur is een tolk noodzakelijk. ‘Dat het in de zomer regent’,
lacht Cemal. ‘Dat een democratisch, vrij land zoveel eist van mensen die bij hun partner willen wonen’, zegt Berrin. De rest knikt instemmend.
Wildenberg bekijkt het glimlachend – hij weet wat de leerlingen doormaken. Zelf bewandelde hij jaren geleden de omgekeerde weg:
hoteldebotel op zijn twee jaar oudere vrouw Uzay ruilde hij zijn veilige leventje in Nederland in voor een onzeker bestaan in Turkije.
Inmiddels spreekt Wildenberg vloeiend Turks en geeft hij – samen met Uzay en compagnon Murat Sanli – sinds juni vorig jaar leiding aan WilSan.
Met succes: honderd procent van zijn leerlingen slaagt voor het inburgeringsexamen.
Als de les is afgelopen, nemen we afscheid van onze toekomstige landgenoten. Vijf minuten later zitten we een paar huizen verderop
schandalig goedkope broodjes kebab weg te werken als drie leerlingen van WilSan langslopen. Hülya, Nuray en Zekeriya zien ons zitten
en willen iets zeggen. Ze overleggen met elkaar, maar komen niet op het juiste woord. Snel wordt een lesboek tevoorschijn getoverd.
Opgetogen slaan ze het na tien seconden dicht. ‘Eet smakelijk!’
Kandidaten die willen slagen voor het inburgeringsexamen kunnen een lijst van honderd vragen (inclusief antwoorden)
uit hun hoofd leren. Daarvan worden er dertig gevraagd op het examen.
Een kleine selectie
1. Wat betekent Nederland?
2. Wat gebeurt er als er geen dijken zijn?
3. Wie helpt u als u in Nederland aankomt?
4. Zijn de wegen in Nederland rustig of druk?
5. Wie ziet u op dit plaatje?
6. Is homoseksualiteit toegestaan of strafbaar?
7. Is het belangrijk om snel Nederlands te leren?
8. Vanaf welke leeftijd is onderwijs verplicht?
9. Is het verplicht uzelf te verzekeren tegen ziektekosten?
Antwoorden 1. Laag land; 2. Nederland onder water; 3. Uw partner; 4. Druk (opvallend, vergeleken met Istanboel,
Damascus en Caïro is Nederland een oase van rust); 5. Willem van Oranje; 6. Toegestaan; 7. Ja; 8. Vijf jaar; 9. Ja.
Bron
De volledige krant van 24 juli 2007 in PDF